Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği

Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği, endüstriyel bir sistemde uygun yazılım ve donanımları kullanarak sistemin istenen şekilde işleyişini sağlayan mühendislik dalıdır. Elektrik-elektronik, mekanik, bilgisayar tabanlı endüstriyel üretim sistemlerinin istenen şekilde planlanarak çalışmasını sağlayan bilgi ve teknolojileri üreten, uygulayan bir mühendislik dalıdır. Endüstriyel üretimde hatasız, ekonomik ve zaman odaklı üretim konusu öncelik haline geldiğinden, endüstriyel otomasyon uygulaması çok önemli bir konu haline gelmiştir. 

Endüstriyel otomasyon için kontrol ve otomasyon sistem tasarımı, sistemin kontrolü, işleyişinde ortaya çıkan problemlerin çözümünde bilgili, güncel otomasyon süreçlerini takip eden mühendislere ihtiyaç vardır. Bu meslek grubu günümüzde endüstriyel üretim tesisleri başta olmak üzere inşaat sektöründe akıllı binalarda, havacılık ve uzay sektöründe geliştirilen insansız hava araçları ile otomatik pilot uygulamalarında, insansız kara araçları teknolojilerinde, tıbbi süreçlerde kullanılan biyonik kol, ameliyatlarda kullanılan robotlar gibi otomatik kontrol gerektiren alanlarda, organ yerine geçen mekanik sistemlerde, bazı hizmet sektörlerindeki elektronik-mekanik sistemlerde araştırmalar yapan, kontrol ve otomasyon sistemini kuran, uygulayan, geliştiren, geniş alanlarda hizmet veren önemli bir mühendislik dalı haline gelmiştir. Bu dalı tercih etmek isteyen öğrencilerin matematik, mühendislik yönü kuvvetli ve bilgisayar teknolojilerine ilgili bireyler olması önemlidir.

Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği sayısal puanla yerleşilen bir bölüm olup, eğitim süresi 4 yıldır. Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği sıralaması eğitim yılına ve öğrencilerin puanlarına göre değişiklik gösterir. Ayrıca bölümün sıralaması okuldan okula göre de değişebilir. Örneğin, İTÜ Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği sıralaması başka bir üniversite ile aynı olmayabilir. Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği taban puanları da üniversiteye ve öğrenci tercihlerine göre her yıl değişim göstermektedir. İlgili alanda tamamen İngilizce eğitim veren üniversiteler mevcuttur. 

Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği yatay geçiş imkanları mevcuttur. Benzer şekilde öğrenciler Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği yüksek lisans eğitimini de değerlendirebilir. Bölümün mezunları, endüstriyel sistemlerin kontrolü, otomasyonu ve otomatikleştirilmiş işlemlerini yönetme konusunda uzmanlaşmıştır. Bu alan, birçok sektörde kullanılan karmaşık sistemlerin etkin bir şekilde yönetilmesini sağlayarak üretkenliği artırır ve işletme maliyetlerini azaltır. Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği mezunlarının işleri genellikle endüstriyel üretim tesislerinde, enerji santrallerinde, otomotiv endüstrisinde, kimya tesislerinde, su arıtma tesislerinde ve daha birçok alanda bulunabilir.

Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği öğrencileri 8 dönem boyunca matematik, fen, elektronik ve otomasyon ağırlıklı eğitim alırlar. Bu mühendislik dalını tercih eden adaylar için ilgili bölüm dersleri aşağıda yer almaktadır:

• Genel Kimya
• Fizik
• Lineer Cebir ve Uygulamaları
• Kontrol Mühendisliğine Giriş
• Elektrik Devre Temelleri
• Güç Elektroniği
• Sayısal Devreler
• Malzeme Bilimi
• Elektromanyetik Alanlara Giriş
• Sistem Modelleme ve Simülasyon
• Mühendislik Etiği
• İşaretler ve Sistemler
• Geri Beslemeli Kontrol Sistemleri ve Endüstriyel Kumanda Sistemleri

Bu dersleri başarıyla tamamlayan öğrencilere "Kontrol ve Otomasyon Mühendisi" unvanı verilir. Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği staj yerlerleri ve uygulamalar sayesinde öğrenciler eğitim süreçlerinde de mesleki deneyim kazanır. 

Kontrol ve otomasyon mühendisliği ne iş yapar sorusu, kontrol ve otomasyon mühendisi endüstriyel üretim tesislerinde ve otomatik kontrol gerektiren inşaat, havacılık ve tıp alanlarındaki işletmelerde, otomatik kontrol sistemlerinin uygun yazılım ve donanım ekipmanlarıyla kurulması, sürdürülmesi, araştırılması ve geliştirilmesinden sorumlu personeldir. Kontrol ve çalışılan alana ve firmalara göre farklılık gösterebilir.

Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği mezunları; PLC (Programlanabilir Mantık Kontrolörleri), SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition), DCS (Distributed Control Systems) gibi otomasyon teknolojilerini kullanarak üretim süreçlerini optimize ederler ve verimliliği artırırlar.

Bu mezunlar endüstriyel robotların programlanması ve entegrasyonu konusunda uzmandır. Robotik sistemlerin tasarımı, programlanması ve bakımıyla ilgilenirler. Bu sayede üretim süreçlerindeki tekrarlayan işleri otomatikleştirerek verimliliği artırırlar ve işçi güvenliğini sağlarlar.

Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği mezunları, ilgili sistemlerin bakımını ve onarımını da gerçekleştirirler. Sistemlerde oluşabilecek arızaları tespit eder, gerekli onarımları yapar ve sistemlerin kesintisiz çalışmasını sağlarlar. Bu sayede üretim süreçlerindeki aksaklıkların en aza indirilmesine yardımcı olurlar.

Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği çalışma alanları oldukça geniştir. Bölümün mezunları, endüstriyel sistemlerin kontrolü, otomasyonu ve otomatikleştirilmiş işlemlerinin yönetimi konusunda uzmanlaşmıştır. Bu mezunlar, birçok sektörde geniş bir iş yelpazesinde çalışarak üretim süreçlerinin verimli ve güvenli bir şekilde yönetilmesine katkı sağlarlar.

Kontrol ve otomasyon mühendisliği iş imkanı oldukça geniş olan bir alandır. Endüstriyel üretim tesislerinde, bu tesislerin AR-GE birimlerinde, bilişim sektöründe otomasyon yazılım birimlerinde, savunma sanayi firmalarında, uzay araçları, uydu sistemleri ve havacılık sektöründe, tıbbi robotik uygulamaların gerçekleştirildiği AR-GE birimlerinde ve inşaat sektöründe kontrol ve otomasyon mühendisi, AR-GE mühendisi, tasarım veya üretim mühendisi, üretim sorumlusu, proje mühendisi olarak görev alabilirler. 

Diğer bir iş imkanı ise su arıtma tesisleri ve atık su arıtma tesislerinde çalışmaktır. Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği mezunları, su arıtma ve atık su arıtma sistemlerinin otomasyonunu sağlayarak, su kaynaklarının verimli bir şekilde kullanılmasını ve çevrenin korunmasını sağlarlar. Bununla birlikte Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği yurtdışı imkanları da mevcuttur. Öğrenciler kariyer hedefleri doğrultusunda bu imkandan faydalanabilir.

Bu alanda iş arayan kontrol ve otomasyon mühendisliği mezunu adaylar üzerinden ilgili iş ilanlarını inceleyebilirler. Çeşitli filtrelemelerden faydalanarak kendilerine uygun olduğunu düşündükleri iş ilanlarına kolayca başvuruda bulunabilirler.