Tanım
Elektronik ve Haberleşme Mühendisi; iletişim sistemlerinin ve her türlü elektronik aletin tasarımı, üretim teknolojisi, çalışma ilkeleri, yapımı ve işletilmesi ile ilgili alanlarda çalışan kişidir.
Görevler
Elektronik ve haberleşme mühendislerinin çalışma alanları oldukça geniştir. Bu nedenle yaptıkları işler çalışma alanına göre farklılık gösterebilir.
Başlıca çalışma alanları şunlardır:
- Haberleşme
- Elektronik cihaz üretimi
- Bilişim teknolojileri
- Tıbbi elektronik
- Ses ve görüntü sistemleri
- Proje, tasarım ve yazılım uygulamaları
- İnternet servis sağlayıcıları
- Güvenlik teknolojileri sistemleri
- Test ve ölçüm aletleri
Elektronik ve haberleşme mühendisleri, bu alanlarla ilgili iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır. Görevleri arasında şunlar bulunur:
- İş organizasyonu yapmak
- Elektronik alet ve sistemleri tasarlamak ve projelendirmek
- Araştırma ve geliştirme çalışmaları yapmak
- Tasarlanan ürünlerin üretimini ve sistemin düzgün çalışmasını sağlamak
- Üretilen ürünlerin satışı ve pazarlaması konusunda çalışmak
- İşletmelere bakım ve onarım konusunda teknik destek sağlamak
- Danışmanlık faaliyetlerinde bulunmak
- Hizmet içi eğitim ve öğretim çalışmalarıyla ilgili faaliyetlerin yönetim kademesinde görev almak
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Elektronik ve Haberleşme Mühendislerinin kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar; yazılım ve donanım çalışmaları için
- Analizör
- Osiloskop
- Multimetre
- Baskı devre
- Elektronik elemanlar; transistör ve entegre gibi
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Elektronik ve Haberleşme Mühendisi olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olması gerekir:
- Sayısal düşünme ve işlem yapabilme yeteneğine sahip olmak
- Temel bilimlere, özellikle matematik ve fiziğe ilgi duymak
- Yabancı dillere, özellikle İngilizceye, yüksek düzeyde ilgi göstermek
- Bir işi planlama ve uygulama yeteneğine sahip olmak
- İleri görüşlü ve yeniliklere açık olmak
- Gelişmeleri takip etmek ve bu gelişmelere katkıda bulunabilmek
- Sorumluluk sahibi olmak
- Kalite bilinci gelişmiş olmak
- Yaratıcı olmak
- Zamanı iyi kullanabilmek
- Bireysel sorumluluk alabilmek
- Takım çalışmasına yatkın olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Tasarım, yöneticilik ve araştırma-geliştirme faaliyetlerinde çalışanlar için çalışma ortamı genellikle temiz ve düzenli ofislerdir. Üretim alanlarında ise az miktarda nem, koku, kir, yağ ve gürültü bulunabilir.
Entegre devre üretiminde özel koruma giysileriyle çalışmak gerekebilir. Teknik destek ve bakım aşamalarında çalışma ortamı yapılan işe ve duruma göre değişir.
Elektronik ve Haberleşme Mühendisleri çalışma esnasında diğer çalışanlar ve müşterilerle iletişim halindedir.
Çalışmalar çoğunlukla tam zamanlı sürdürülür. Proje bazlı çalışmalarda vardiya sistemi uygulanabilir. İşin niteliğine göre şehir içinde veya şehir dışında seyahat etmek gerekebilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi üniversitelerin Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşulların taşınması gerekir:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Meslek yüksekokulları ile açıköğretim ön lisans programlarının DGS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği lisans programına dikey geçiş yapabilir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Lisans eğitiminin süresi 4 yıldır. Yabancı dil hazırlık eğitimi veren üniversitelerde, 1 yıl İngilizce hazırlık sınıfı olmak üzere toplam eğitim süresi 5 yıldır.
Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olarak verilir. Öğrencilerin ayrıca bitirme tezi veya proje hazırlamaları gerekir.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara üniversite tarafından Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Elektronik ve Haberleşme Mühendisleri; endüstrinin ve teknolojinin gelişerek yaygınlaştığı, elektronik, internet ve kablolu TV gibi altyapıların bulunduğu yerlerde çalışma olanağı bulabilir.
Özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerde; ulusal ve çok uluslu şirketlerde, radyo-TV yayın kuruluşlarında, internet hizmetiyle ilgili kuruluşlarda, bilişim teknolojisi şirketlerinde ve sağlık sektörüne hizmet veren mühendislik kuruluşlarında çalışabilirler.
Araştırma-geliştirme, üretim ve pazarlama birimleri de başlıca çalışma alanları arasındadır.
Çalışma alanları oldukça geniştir. Elektronik ve Haberleşme Mühendisleri kamu ve özel sektör işyerlerinde aşağıdaki alanlarda iş bulabilir:
- Eğitim
- Savunma
- Bankacılık
- Ulaşım
- Müzik
- İmalat
- Eğlence
- Sağlık
Bu sektörlerde yönetici olarak da görev alabilirler. Yurt dışında çalışma imkânları bulunmaktadır.
Teknik bilgi ve donanımlarını yaratıcılıkları ve girişimcilikleriyle birleştiren Elektronik ve Haberleşme Mühendisleri kendi işlerini kurma şansına da sahiptir.
Teknolojinin giderek artan bir hızla hayatımıza girmesi, elektronik ve haberleşme alanında birçok yeni çalışma alanının doğmasına neden olmaktadır. Kaynak dosyada, Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği mesleğinin gelecekte aranan meslekler arasında en üst sıralarda yer almasının beklendiği belirtilmektedir.
Öğretmenlik olanağı
Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği programını bitirenlerden Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Programını veya Millî Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu iş birliğiyle açılan ya da açılacak pedagojik formasyon programını başarıyla tamamlayanlar öğretmen olarak da çalışabilir.
Bu kapsamda Elektronik, Raylı Sistemler Elektrik-Elektronik ve Gemi Elektroniği alanlarında görev alabilirler.
İş güvenliği uzmanlığı olanağı
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alan ve eğitim sonunda Eğitim Katılma Belgesi sahibi olanlar, Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavı’nda 70 ve üzeri puan alırlarsa İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanabilir.
Bu belgeyle İş Güvenliği Uzmanı olarak da çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
Öğrenciler üniversitelerce belirlenen sürelerde staj yapmak zorundadır. Bu süre genellikle 4 yılda toplam 60 ile 90 gün arasında değişmektedir.
İşletmeler, çalıştırdıkları stajyer öğrencilere kendi ücret politikalarıyla belirlenen miktarda ücret öder. Eğitim süresince isteyen öğrencilere Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından öğrenim ve harç kredisi verilebilir.
Eğitim süresince tüm harcamalar öğrenciye aittir.
Eğitim sonrası kazanç
Özel sektörde eğitim sonrası kazanç; işletmelerin kendi ücret politikalarına, kişinin deneyimine ve niteliklerine bağlı olarak değişir. Kaynak dosyada Elektronik ve Haberleşme Mühendislerinin ilk işe girişte aylık ortalama asgari ücretin 2 ya da 3 katı tutarında ücret aldığı belirtilmektedir. Üst sınır esnek olup oldukça yüksektir.
Kamu sektöründe çalışanlar teknik hizmetler sınıfında göreve başlar. Yaklaşık olarak asgari ücretin 2-3 katı civarında ücret alırlar.
Kendi işini kuranların ortalama kazancı ise yaptıkları işe göre değişkenlik gösterir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Elektronik ve Haberleşme Mühendisleri lisans eğitiminden sonra yüksek lisans ve doktora yapabilir. Araştırma görevlisi olabilir ve akademik kariyer yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Meslekte ilerleme; kişinin değişen ve gelişen teknolojiyi çok iyi takip edebilmesine, bu doğrultuda kendini sürekli yenilemesine ve çok iyi yabancı dil bilmesine bağlıdır. Özellikle İngilizce bilgisi önem taşır.
Mesleğinde başarılı olanlar işletmelerde üst düzey yönetici olabilir.
Benzer meslekler
- Elektronik Mühendisi
- Telekomünikasyon Mühendisi
- Elektrik ve Elektronik Mühendisi
- Bilgisayar Mühendisi
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler başlığı altında ayrıca bir açıklama bulunmamaktadır.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi – 2000
- 80 sayılı T.C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı: http://ttkb.meb.gov.tr/www/80-sayili-karar/icerik/19
- Çeşitli üniversitelerin katalogları
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- 9 sayılı T.C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı, Şubat 2014
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08
- MEDAK (Meslek Danışma Komisyonu) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi almak için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı: https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
