Tanım
Hava Gözlem ve Tahmini Teknisyeni; meteorolojik gözlem ve ölçüm yapan, kayıt tutan, kodlama yapan, verileri işleyen, gözlem raporlarını ileten, hava analizi ve tahmini yapan ve tahminlerin ilgili yerlere iletilmesini sağlayan kişidir.
Görevler
Hava Gözlem ve Tahmini Teknisyeninin görevleri şunlardır:
- Gözlemler yapmak.
- Hava meydanlarında yer gözlemleri yapmak.
- Sinoptik ve ravinsonde rasatlarını gerekli haritalara işlemek, çizimini gerçekleştirmek ve meteorolojik hava tahmini yapmak.
- Gözlem raporlarını yorumlamak.
- Coğrafi alanlarda ısı, yağış ve basınçla ilgili meydana gelen değişimleri incelemek.
- Gözlem bilgilerini kodlamak ve telekomünikasyon devrelerine vermek.
- Bilgileri teleks, faks ve bilgisayar gibi araçlarla iletmek.
- Deniz meteoroloji istasyonlarında rüzgâr ve dalga tahmini yapmak.
- Hava etüdü yaparak havzaya gelebilecek yağış miktarını belirlemek.
- Bölgenin ısı, yağış, basınç ve nem haritalarını hazırlamak.
- Dünya iklim değişikliklerinin incelenmesine katkıda bulunmak.
- Ravinsonde rasatlarını yapmak.
- Verilerin istatistiksel değerlendirmelerini yapmak.
- Güneş, rüzgâr ve dalga gibi enerji kaynaklarının farklı enerjilere dönüşümünde gerekli altyapının kurulmasına katkıda bulunmak.
- Acil durumlarda kullandığı cihazlarda oluşabilecek basit arızalara müdahale etmek.
- Cihazların kalibrasyon ayarını yapmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meteorolojik aletler
- Termometre
- Termograf
- Barometre
- Barograf
- Anemometre
- Anemograf
- Helyograf
- Aktinograf
- Buharlaşma havuzu
- Pişe vaporimetresi
- Higrograf
- Wild evaporimetresi
- Plüviyometre
- Plüviraf
- Solarimetre
- Psikometre
Meteorolojik cihazlar
- Bilgisayar
- Faks
- Silyograf
- Teleks
Meteorolojik sistemler
- Radar
- Ravinsonde
- RVR
- AWOS
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Hava Gözlem ve Tahmini Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Meraklı ve araştırıcı bir kişiliğe sahip olmak.
- Matematik, jeoloji, fizik, astronomi ve coğrafya alanlarına ilgi duymak ve bu alanlarda başarılı olmak.
- Bilgisayar ve elektronik alanında temel yeterliliğe sahip olmak.
- Somut kanıtlara dayalı kararlar verebilmek.
- Sayısal ilişkileri kavrayabilmek.
- Sabırlı, dikkatli ve gözlemci olmak.
- Ekip çalışmasına yatkın olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Hava Gözlem ve Tahmini Teknisyenleri ofis ortamında çalışır. Bununla birlikte görevleri gereği her türlü hava olayını gözlemek ve rapor etmek için açık alana çıkmaları gerekir.
Görev normal mesai ile sınırlı değildir ve nöbet usulüyle 24 saat devam edebilir. Düzenli yıllık izin kullanma imkânı kısıtlıdır. Çalışanlar çoğu zaman yalnız başlarına veya ekiple birlikte, çok az denetim altında görev yaparlar.
Gözlemler sırasında olumsuz hava koşullarına maruz kalabilirler. Bel ağrıları, alerjik hastalıklar, astım, göz alerjisi, civa ve kurşun zehirlenmesi, ülser, gastrit, uykusuzluk ve psikolojik rahatsızlıklar görülebilecek riskler arasında belirtilmiştir. Dikkatsizlik sonucu iş kazaları geçirme riski de bulunabilir.
Çalışırken şu kişilerle iletişim hâlindedirler:
- Meteoroloji mühendisi
- Haberleşme teknisyeni
- Gözlemci (rasatçı)
- Bilgisayar programcısı
- Pilot
- Deniz kaptanları
- Meslektaşları
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının “Meteoroloji” alanı “Hava Gözlem ve Tahmini” dalında verilmekteydi. Yapılan yeni düzenleme ile bu alan ve dalda eğitim verilmemektedir.
Eğitimle ilgili aşağıdaki bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Meslek eğitimine giriş için kaynak dosyada şu koşullar belirtilmiştir:
- Ortaokul mezunu olmak.
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Kaynak dosyada mesleğin eğitim süresi 4 yıl olarak belirtilmiştir.
Eğitim içeriği şu şekildedir:
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıflarda verilir.
- Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı olarak yürütülür.
- İşletme ve atölye ortamlarında eğitim uygulamalı olarak verilir.
Bu eğitim bilgileri, alan ve dalda eğitimin verildiği döneme aittir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Hava Gözlem ve Tahmini Teknisyenleri, Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğünün merkez birimlerinde ve taşra teşkilatına bağlı bölge ve istasyon müdürlüklerinde çalışabilirler.
Özel sektörde iş bulma imkânı kısıtlıdır. Bazı merkezlerde klasik gözlemler yapılmakla birlikte bu istasyonların otomasyona alınması çalışmaları devam etmektedir.
Otomatik gözlem sistemlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte Hava Gözlem ve Tahmini Teknisyenleri:
- Verilerin doğruluğunu kontrol edeceklerdir.
- Gözlem sistemlerinin sürekli çalışır durumda bulunmasını sağlayacaklardır.
Kaynak dosyada meslek elemanlarının sınırlı bir alanda görev yaptığı belirtilmiştir.
Eğitim süresince kazanç
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere ücret verilir. Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde bu ücret, asgari ücretin net tutarının yüzde 30’undan; yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde ise yüzde 15’inden aşağı olamaz.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası kazanç
Kamu kurumlarında çalışan Hava Gözlem ve Tahmini Teknisyenlerinin ücretleri 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununda belirlenmiştir. Teknisyenler, teknik elemanlara ödenen yan ödemelerden yararlanırlar.
Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki eğitimde ilerlemeye ilişkin kaynak dosyada ayrıca bilgi belirtilmemiştir.
İş hayatında ilerleme
Hava Gözlem ve Tahmini Teknisyenleri, tecrübelerine ve çalışma yıllarına bağlı olarak teknik kademede ilerleyebilirler. Teknik şef ve ekip şefi olarak meslekte yükselme imkânına sahiptirler.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslek olarak şu meslek belirtilmiştir:
- Meteoroloji Mühendisi
Ek bilgiler
Hava Gözlem ve Tahmini Teknisyenleri ayrıca şu faaliyetleri yürütür:
- İş organizasyonu yapmak.
- Çevre koruma önlemleri almak.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygulamak.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- www.meb.gov.tr web sitesi
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.