Tanım
Kimya Laboratuvarı Teknisyeni/ Kimya Teknisyeni, her türlü kimyasal hammadde üretim, kalite kontrol ve analizde, araştırma ve geliştirme laboratuvarlarında çalışan kişidir.
Görevler
Kimya Laboratuvarı Teknisyeni/ Kimya Teknisyeni, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak aşağıdaki görevleri yerine getirir:
- Kimya mühendisi veya kimyager denetiminde her türlü kimyasal analizin ön hazırlıklarını yapar.
- Laboratuvar uygulamaları için iş organizasyonu yapar.
- Numune alarak numunenin fiziksel kontrollerini yapar.
- Analizlerde kullanmak üzere çözeltiler hazırlar.
- Laboratuvarda kendisine verilen numunede nitel, nicel (gravimetrik ve volumetrik), biyokimyasal ve enstrümantal analizler yapar.
- Laboratuvar araçlarının bakım ve onarımını yapar ve güvenlik önlemlerini alır. Musluk, gaz ve elektrik kontrollerini yapar.
- Kimyasal madde ve malzemelerin kurallara uygun depolanmasını sağlar ve depo kayıt defterini tutar.
- Gözlem ve deney sonuçlarını kaydeder, sonuçları çizelgelere aktarır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Cam gereçler
- Deney tüpü
- Pipet
- Santrifüj tüpü
- Büret
- Desikatör
- Huni
- Mezür
- Beher
- Erlen
- Baget
- Geri soğutucu
- Düz soğutucu
- Saat camı
- Termometre
- Manometre
- Damıtma balonu
- Ayırma hunisi
- Kristalizuvar
- Petri kabı
- Gooch krozesi
- Erime noktası tayin cihazı
Porselen gereçler
- Havan
- Havaneli
- Kapsül
- Meçe hunisi
- Kroze
- Porselen fincan
Cihazlar
- Etüv
- Kül fırını
- Santrifüj
- Spektrofotometre
- Alev fotometresi
- Atomik absorpsiyon spektrofotometresi
- Viskozimetre
- pH metre
- Elektronik terazi
- Refraktometre
- Gaz ve sıvı kromatografisi
- Dispencer
- Su banyosu
- Isıtıcılı manyetik karıştırıcı
- Dijital büret
- Çeker ocak
- Elek takımı
- Güç kaynağı
Kimyasal maddeler
- Organik ve inorganik asitler ve bazlar
- Tuzlar
- Alkoller
- Esterler
- Aldehitler
- Hidrokarbonlar
- Karbonhidratlar
- Ketonlar
- Eterler
- Aminler
- Amidleri
- Aromatik hidrokarbonlar
- İndikatörler
- Saf su
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Kimya Laboratuvarı Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Fen bilimlerine, özellikle kimyaya ilgi duymak ve bu alanda başarılı olmak
- Dikkatini bir noktaya uzun süre toplayabilmek
- Gözlem yapma yeteneğinin gelişmiş olması
- Ayrıntıyı algılayabilmek
- Sabırlı ve titiz olmak, araştırmadan hoşlanmak
- Kimyasal maddelere karşı alerjisi olmamak
Çalışma ortamı ve koşulları
Kimya teknisyenleri; kimyasal maddelerle mamul ve yarı mamul üreten endüstriyel fabrikaların laboratuvarlarında, kalite kontrol laboratuvarlarında, araştırma laboratuvarlarında veya hastanelerin laboratuvarlarında görev yaparlar.
Kullanılan malzemelerin büyük bir çoğunluğu cam malzemedir. Görev yeri çok temizdir; ancak kimyasal madde ve zehirli, toksik koku içerebilir.
Kimya teknisyenleri ciltte, gözde ve solunum yollarında tahriş edici reaksiyonlara, kesiklere, ateş ve kimyasal madde yanıklarına maruz kalabilir. Ayrıca radyoaktif maddelere maruz kalma ve kimyasal maddelerden dolayı zehirlenme riski bulunabilir.
Kişi, verilen yönergelere göre işini tek başına yürütür. Ancak zaman zaman mühendis, tekniker ve diğer çalışanlarla iletişime girebilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Kimya Teknolojisi alanı “Kimya Laboratuvarı” dalında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Kimya Laboratuvarı dalında eğitim almak için aşağıdaki koşullar aranır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci yıl sonunda dal veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda dal veya meslek seçimi yapılır. Bu seçimde bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıfta verilir.
- Başarı düzeyi iyi olanlar akademik destek dersleri içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilmektedir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Kimya laboratuvarı teknisyenleri, kimyasal maddelerle mamul veya yarı mamul ürünler üreten endüstri alanlarının araştırma, geliştirme ve kontrol laboratuvarlarında çalışabilirler. Bu endüstri alanları arasında şunlar yer alır:
- Çimento
- Cam
- Kil
- Seramik
- Azot ve gübre
- Demir-çelik
- Şeker
- Yağ
- Sabun
- Boya
- Selüloz
- Plastik elyaf
- Gıda
- Petrol
- Tekstil
Kimya laboratuvarı teknisyenleri ayrıca aşağıdaki kurum ve kuruluşlarda da görev yapabilirler:
- Hastaneler
- Özel klinik laboratuvarları
- İl halk sağlığı kuruluşları
- Belediye laboratuvarları
- Kamu kuruluşlarının laboratuvarları
- Medikal firmalar
- Sağlık kuruluşu bulunan bankalar
Endüstriyel alanlar gelişme halinde olduğundan bugün ve gelecekte kimya teknisyenliği mesleğine olan talebin artacağı söylenebilir.
Kimya alanında her gün yeni gelişmeler ve buluşlar olmakta, meslekte sürekli yenilikler yaşanmaktadır. Meslekte kullanılan araç ve gereçler de değişmektedir. Teknolojinin gelişmesiyle yeni alet ve cihazların kullanıldığı gözlenmektedir.
Eğitim süresince ve eğitim sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre ücret alırlar.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Kimya Teknolojisi alanı Kimya Laboratuvarı dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları (M.T.O.K.) mezunlarına ayrılan kontenjanlar tercih edildiğinde öncelikli olarak yerleştirme yapılır.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan; tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıracak kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklarla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatında ilerleme hakkında ayrıca bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
- Kimya Teknikeri
- Kimya Proses Teknisyeni
- Petrol Endüstrisi Teknisyeni
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler bölümü için ayrıca bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
