Tanım
Seramik sanatçısı, sanat adına seramik malzemelerle üretim yapabilen ve ürettiği eserleri sergileyerek sanatseverlerin beğenisine sunan kişidir.
Görevler
Seramik sanatçısı iş süreçlerini iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun şekilde yürütür.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Ortaya koyacağı veya üreteceği ürünün tasarımını, desenlemesini ve çizimini yapmak.
- Ürünleri biçimlendireceği model ve kalıpları hazırlamak.
- Seramik çamurunu hazırlamak; sıvı ve plastikliğine göre akışkanlığını ve yoğunluğunu ayarlamak.
- Mekân ve fiziki şartlar yeterli değilse seramik çamurunu hazır almak.
- Kalıplı çalışıyorsa sıvı çamuru kalıba dökmek ve kalıptan alma işlerini yapmak.
- Plastik çamurla çalışıyorsa tasarıma bağlı olarak şekillendirme işlemi yapmak ve gerekli görürse tasarımı yeniden yapmak.
- Seramik çamurunun pişme, küçülme ve kuruma-küçülme deneylerini yapmak.
- Kullanacağı sırların deneylerini yapmak.
- Şekillendirilmiş form üzerinde gerekli gördüğü kazıma, kesme ve perdahlama işlemlerini yapmak.
- Desen uygulamasını gerçekleştirmek.
- Ürünün sırlı pişirimini yapmak.
- Gerek gördüğünde dekorlama ve dekor pişirimi işlemlerini yapmak.
- Ürettiği ürünleri sergilemek ve sergi satışı gerçekleştirmek.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Seramik sanatçısının kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Seramik çamuru; döküm çamurları ve plastik çamurlar.
- Model kalemleri; ahşap, metal ve plastik model kalemleri.
- Kalıp yapımı için alçı, gomalak ve arap sabunu.
- Sünger, çeşitli boylarda testereler, zımparalar ve değişik ebatlarda kazıyıcı aletler.
- Kalıp tahtaları ve alçı plakalar.
- Seramik boyaları; sır altı ve sır üstü boyalar.
- Oksitler, seramik fırçaları, elek baskı, sır ve fırınlar.
- Karıştırıcı veya mikser.
- Alçı tornası ve çamur tornası.
- Kurutma kabini.
- Sırlama kabini.
- Renklendiricileri görmek için deneme fırını.
- Sır değirmeni ve elekler.
- Kompresör.
- Serigrafi baskı düzeni.
- Deneme ve mamul fırını.
- Dip alma ve kazıma kalemleri ile aletleri.
- Çekme teli ve misina.
- Yumuşak sistre ve kalın sistre.
- Çeki tahtaları.
- Alçı masa ve mermer masa.
- Vakum pres.
- Filtre pres.
Mesleğin gerektirdiği genel özellikler
Seramik sanatçısı olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olması gerekir:
- Sanatsal yeteneği olmak.
- El ve gözünü eşgüdümle kullanabilmek.
- Şekil ve uzay ilişkilerini algılayabilmek.
- Estetik görüş sahibi olmak.
- Bir nesneyi tasarlama ve çizim yeteneğine sahip olmak.
- Ayrıntılara dikkat etmek.
- Yeteneğini sürekli geliştirmek.
- Yaratıcı ve sabırlı olmak.
- Eleştiriye açık ve hoşgörülü olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Seramik sanatçısı, seramik ürünlerinin yapıldığı mümkün olduğunca geniş, ferah ve ışıklı atölyelerde çalışır.
Çalışma ortamı şu özelliklere sahip olabilir:
- Nemli olabilir.
- Alçı ve çamur malzemeleriyle kirlenmiş olabilir.
- Sıcak ve kokulu olabilir.
- Bireysel veya ortaklaşa çalışma yapılabilir.
Seramik sanatçısı, tasarımını yaptığı işleri farklı mekân ve atölyelerde hazır malzemelerle şekillendirebilir, astarlayabilir, boyayabilir, desenleyebilir ve sırlayabilir. Pişirme işlerini başka atölyelerde gerçekleştirebilir.
Meslektaşları, sanatseverler, müşteriler, müze ve galeri yetkilileri ile ilgili kişilerle iletişim hâlindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi üniversitelere bağlı Güzel Sanatlar Fakültelerinin Seramik ve Seramik ve Cam bölümlerinde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- İlgili üniversite tarafından yapılacak özel yetenek sınavına girmek ve başarılı olmak.
Meslek yüksekokulları ile açıköğretim ön lisans programlarının Dikey Geçiş Sınavı (DGS) kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde Seramik Lisans Programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitim süresi ve içeriği
Seramik Bölümünde 4 yıl süreli eğitim verilmektedir. Eğitim süresince aşağıdaki dersler gibi dersler verilir:
- Seramik Teknolojisi.
- Seramik Teknik Resim.
- Alçı Şekillendirme ve Model Kalıp Yöntemleri.
- Seramik Sırlama ve Pişirme Yöntemleri.
- Tasarım ve Yaratıcılık Yöntemleri.
- Türk Sanatı Tarihi.
Eğitim süresince staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimi başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Seramik bölümünde öğrenim görmüş kişiler serbest sanatçı olarak çalışabilirler.
Seramik lisans programını bitirenlerden Millî Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu iş birliği ile açılan veya açılacak olan Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da pedagojik formasyon eğitimi sertifika programını başarıyla tamamlayanlar, Seramik ve Cam Teknolojisi alanı öğretmeni olarak da çalışabilirler.
Seramik sanatçıları ayrıca şu alanlarda çalışabilir:
- Kültür ve Turizm Bakanlığının ilgili birimleri.
- Kamu ve özel sektör kuruluşları.
- Sanat danışmanlığı.
- Güzel Sanatlar Fakültelerinin ilgili bölümlerinde öğretim görevliliği.
- Seramik sanayisiyle ilgili fabrika ve atölyeler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Seramik sanatçılarının kazanç durumları; çalıştıkları işyerlerinin büyüklüğüne, meslek mensuplarının tanınmışlığına ve tecrübesine, eserlerine olan ilginin bulunup bulunmamasına göre değişiklik gösterir.
Meslek mensupları özgün çalışmalar yapar ve ürettikleri ürünler sanatseverler tarafından beğenilirse çok yüksek oranlarda kazanç elde edebilirler. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatında ilerlemeye ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslekler şu şekilde belirtilmiştir:
- Seramik Mühendisi.
- Seramik Öğretmeni.
Kaynakça
- Mersin Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Seramik Bölümü.
- Öğretim elemanları.
- Meslek elemanları.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.