Tanım
Tekstil Mühendisi; tekstil ve konfeksiyon sanayiinin kullandığı tekstil hammaddelerinin işlenmesi aşamalarında teknik ve idari olarak gerekli düzenlemeleri yapan kişidir.
Yeni yöntem ve tekniklerin geliştirilmesi için çalışmalar yürütür, yeni ürünlerin tasarımını ve üretimini planlar. Üretimin ekonomik bir şekilde yürütülmesini sağlar.
Görevler
Tekstil Mühendisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Yün ve pamuk gibi doğal lifler ile polyester, polyamid ve polioksil gibi yapay liflerden kumaş üretilmesi, kumaşın boyanması ve hazır giyim ürünlerinin elde edilmesi süreçlerinde görev alır. Bu işlemlerde kullanılan makinelerin üretilmesi ve geliştirilmesi ile ürünlerin pazarlanması çalışmalarına da katkı sağlar.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Üretimi planlamak ve iş akışını düzenlemek.
- İstenilen kalitede malın en ucuz şekilde üretilmesi için plan yapmak.
- Kullanılan makinelerin ayarlarını ve bakımını sağlamak.
- Ürünün teknik, estetik, dokuma, örme ve baskı desenlerini bilgisayar yardımıyla tasarlamak ve uygulamak.
- Ürünün kalite kontrolünü yapmak.
- Araştırma ve geliştirme faaliyetlerini yürütmek.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Her çeşit elyaf, iplik, dokuma ve örme ürünleri.
- İplikçilikte, dokuma ve örme kumaş üretiminde ve konfeksiyonda kullanılan özel el aletleri ile yardımcı malzemeler.
- İplik makineleri.
- Dokuma hazırlık makineleri.
- Dokuma makineleri.
- Örme makineleri.
- Boya, baskı ve terbiye makineleri.
- Kesim ve dikiş makineleri.
- Kalite kontrol cihaz ve aletleri.
- Bilgisayar.
- Kart delme makineleri.
- Yardımcı kimyasal malzemeler.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Tekstil Mühendisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Fen bilimlerine ilgili ve bu alanda başarılı olmak.
- Mekanik ilişkileri görebilmek.
- Başkalarını yönetebilmek.
- Yaratıcı olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Tekstil Mühendisleri dokuma endüstrisinde fabrika ve atölyelerde görev yaparlar.
Çalışma ortamı gürültülü olabilir ve havada lif tozları bulunabilir. Tekstil Mühendisi, çalışırken tekniker, teknisyen ve işçilerle iletişim halinde olur.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı mühendislik fakültelerinin Tekstil Mühendisliği bölümlerinde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
Meslek yüksekokulları ile açıköğretim ön lisans programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde Tekstil Mühendisliği lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitimi 4 yıldır.
Eğitim süresince aşağıdaki dersler gibi dersler verilmektedir:
- Kimyasal Lifler.
- Polimer Kimyası.
- Örme Makinaları.
- Konfeksiyon Teknolojisi.
- Ekolojik Tekstiller.
- Pamuk İplikçiliği Teknolojisi ve Uygulamaları.
Ayrıca 6. ve 8. yarı yıllarda projeler hazırlanır. Serbest İşletme Stajı ve Entegre Tekstil Mesleki İşletmelerinde 6’şar haftalık staj olmak üzere pratik eğitim de yapılmaktadır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarı ile tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Tekstil Mühendisleri tekstil ve konfeksiyon endüstrisinde fabrika ve atölyelerde mühendis olarak çalışabilirler. Ayrıca tekstil üretimi ve pazarlaması yapan kuruluşlarda teknik satış sorumlusu olarak görev alabilirler.
Tekstil sektörü, ülkemizde en gelişmiş üç sektörden biri olarak belirtilmektedir. Bu nedenle iş bulma olanakları yüksektir. Özellikle tekstil sanayii gelişmiş olan aşağıdaki illerde iş bulma olanakları daha iyi olabilir:
- Bursa.
- İstanbul.
- Adana.
- Denizli.
- Gaziantep.
- Kayseri.
- İzmir.
Boya-baskı-terbiye ve konfeksiyon dallarındaki teknolojik gelişmeler oldukça hızlıdır. Sektörün rekabet gücünün, kalite ve verimliliğin artırılması yönündeki çalışmalar daha fazla teknik eleman kullanımını ön plana çıkarmaktadır.
Tekstil Mühendisliği lisans programını bitirenlerden, Millî Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu iş birliği ile açılan veya açılacak Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programı’nı ya da pedagojik formasyon eğitimi sertifika programını başarıyla tamamlayanlar şu alanlarda öğretmen olarak da çalışabilirler:
- Tekstil Teknolojisi.
- Tekstil.
- Trikotaj.
- Tekstil Terbiye.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alan ve eğitim sonunda “Eğitim Katılma Belgesi” bulunan kişiler, Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavı’nda 70 ve üzeri puan aldıkları takdirde İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanarak İş Güvenliği Uzmanı olarak da çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince bir kazanç sağlanması söz konusu değildir.
Meslek eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanılabilir. Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanılabilir.
Eğitim sonrası
Tekstil Mühendisleri daha çok özel sektörde çalıştıkları için ücret; kişinin bilgi, beceri, yetenek ve çalışma kapasitesi ile sektörün ücret düzeyi göz önünde tutularak işverenle yapılacak anlaşmayla belirlenir.
Tekstil Mühendisleri çalıştıkları firmanın yapısı ve büyüklüğüne göre ücret elde ederler. Kişinin pozisyonuna, beceri ve donanımına göre ileride bu oran daha da artabilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Tekstil Mühendisleri çalıştıkları işletmelerde şu düzeylere kadar yükselebilirler:
- Kısım şefi.
- İmalat müdürü.
- Genel müdürlük.
Belli bir alan veya konuda uzmanlaşma da söz konusu olabilir.
Girişimcilik özelliği olanlar üretim, pazarlama ve temsilcilik konularında kendi işlerini kurabilirler.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslek olarak şu meslekler belirtilmiştir:
- Kimya Mühendisi: Boya-baskı, terbiye ve kalite kontrol.
- Endüstri Mühendisi: Planlama ve organizasyon.
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerik; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Bölüm eğitimi veren fakültelerin web siteleri.
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
