Tanım
Uçak mühendisi; uçakların tasarlanması ve yapım projelerinin hazırlanması, üretilmesi, geliştirilmesi, bakım-onarımı ve işletilmesi konularında çalışan kişidir.
Görevler
Uçak mühendisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Yapımı düşünülen uçağın taslağını ve ön projelerini hazırlamak.
- Uçak yapımı için gerekli üretim yöntemleri arasından daha ekonomik olanı belirlemek.
- Üretim yöntemiyle ilgili gerekli modelleri hazırlayarak deneylerini yapmak.
- Üretimin planlanmasını sağlamak.
- Girdilerin zamanında, istenilen kalite ve niteliklerde üretilmesini sağlamak.
- Fabrikada ve yer istasyonlarında teknisyenlerin çalışmalarını denetlemek.
- Özürlü veya yanlış yapılmış parça ya da malzemenin özrünün giderilmesi için çalışmak.
- Gerekiyorsa parçanın dışlanarak yeniden yapılmasını sağlamak.
- Yapım sonrası uçuş tecrübelerini planlamak.
- Uçuş tecrübelerine bizzat katılarak yapılan uçağın gerçek işleyişini gözlemlemek.
- Araç kullanan kuruluşlarda işletme ve bakım mühendisliği görevlerini yürütmek.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Uçak mühendislerinin kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Teknik malzemeler
- Ölçüm aletleri
- Bilgisayar
- Teknik çizimler için gerekli cetveller
- Hesap makinesi
- Anahtar takımları
- Test alet ve cihazları
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Uçak mühendislerinin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Şekil ve uzay ilişkilerini algılayabilmek
- Matematik ve fizik konularına ilgi duymak ve bu alanda başarılı olmak
- Yaratıcı ve tasarım gücü yüksek olmak
- İnsanlarla iyi ilişki kurabilmek
- Sabırlı, dikkatli ve sorumluluk sahibi olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Uçak mühendisleri kısmen kapalı yerde, kısmen açık havada çalışır. Çalışma ortamı kirli, yağlı ve gürültülü olabilir. Yönetici kademelerinde bulundukları zaman büro ortamında çalışırlar.
Eğitimin verildiği yerler
Uçak mühendisliği eğitimi, üniversitelerin Havacılık ve Uzay Mühendisliği Fakültesi ile Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Uçak Mühendisliği bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Uçak mühendisliği eğitimine giriş için gereken koşullar şunlardır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS (Yüksek Öğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
- Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Önlisans Programlarının Dikey Geçiş Sınavı (DGS) Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak
- ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı olmak
Bu koşulları sağlayan adaylar, “Uçak Mühendisliği” lisans programlarına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Uçak mühendisliği eğitiminin süresi 4 yıldır. Hazırlık sınıfı ile birlikte bu süre 5 yıla çıkmaktadır.
Eğitim süresince şu dersler verilmektedir:
- Uçak Mühendisliği ve Tasarım
- Sayısal Analiz
- Termodinamik
- Havacılık ve Uzay Malzemeleri
- Lineer Cebir
- Bilgisayar Destekli Teknik Resim
Bunların yanı sıra eğitim programında başka dersler de bulunmaktadır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarı ile tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Uçak mühendisleri aşağıdaki kurum ve kuruluşlarda çalışabilirler:
- Türk Hava Yolları
- T.C. Silahlı Kuvvetleri; Kara ve Hava Kuvvetleri Ana Bakım Üsleri
- Türk Uçak Sanayi A.Ş.
- Makine Kimya Endüstrisi Kurumu
- TAI (Türkiye Uzay ve Havacılık Sanayi)
- Özel hava yolları
Bugün kısıtlı olan iş ve çalışma alanlarının, teknolojinin gelişimine bağlı olarak her geçen gün artması beklenmektedir. Çalışma alanları ülke şartlarına paralel olarak genişlemektedir.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alan ve eğitim sonunda “Eğitim Katılma Belgesi” bulunan kişiler, Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavında 70 ve üzeri puan aldıkları takdirde İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanabilirler. Bu kişiler İş Güvenliği Uzmanı olarak da çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Eğitim tamamlandıktan sonra kazanç durumu; iş bilgisi, tecrübe, çalışılan alan ve bölüme göre değişmektedir. Uçak mühendisliği, genel olarak üst düzey gelirin elde edildiği meslek gruplarındandır.
Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Uçak mühendisleri, yöneticilik özelliklerine göre her kademede sorumlu amir olabilirler.
Yurt dışında konuyla ilgili bir üniversitede yüksek lisans ve doktora yaparak bilgi ve tecrübelerini artırabilir, daha üst düzey bir sorumlulukta görev alabilirler.
Benzer meslekler
- Havacılık ve Uzay Mühendisi
- Elektronik Mühendisi
- Üretim Mühendisi
- Makine Mühendisi
Ek bilgiler
Bu meslek bilgi dosyası; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Dosyada yer alan çalışma alanları, eğitim, kazanç ve ilerleme bilgileri meslek hakkında genel bilgi vermektedir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Türk Hava Yolları
- Türk Uçak Sanayi Anonim Şirketi (TUSAŞ)
- Hava Kuvvetleri
- “Havacılık ve Uzay Endüstrisinin Yapısı, İşleyişi ve Türkiye'de Gelişme Olanakları Üzerinde Bir Araştırma”, Doç. Dr. Ahmet DEMİR, Siyasal Bilgiler Fakültesi İktisat Politikası Kürsüsü
- Üniversitelerin web siteleri
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı: https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
ANKARA H.I.İ 1.1 2023/II
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.