Tanım
Çelik Konstrüksiyon (Yapılandırmacı) Elemanı; çeşitli tezgâh ve makineler üzerinde eğme, bükme, kesme ve delme işlemleriyle metallere şekil veren, her türlü kaynağı yaparak metalleri birleştiren kişidir.
Bu meslek elemanları çelik eşya, mobilya, basit kaldırma ve taşıma araçları, çeşitli su depoları, güneş enerjili kolektörler, merdiven ve parmaklıklar, çelik çatı sistemleri ile çeşitli biçim ve ölçülerde sacdan yapılan boruların üretiminde çalışır. Tozaltı kaynağı ve tahribatsız muayene işlerini de yapar.
Görevler
Çelik Konstrüksiyon (Yapılandırmacı) Elemanı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yapar:
- İş organizasyonu yapar.
- Teknik ve mesleki resim çizer, bilgisayar destekli çizim yapar.
- Elektrik direnç kaynağı, tozaltı kaynağı ve ark kaynağı yapar.
- Oksi-gaz ve elektrik ark ile kesme yapar.
- Koruyucu gaz (MIG-MAG) kaynağı yapar.
- Kalıp konstrüksiyonu tasarımı yapar.
- Preslerde soğuk iş kalıplarında çalışır.
- Sac şekillendirme işleri yapar.
- Seri ve montaj kalıpları yapar.
- Çelik eşya yapar.
- Parçaları taşır ve konumlandırır.
- Montaj sonrası düzeltme yapar.
- Sevkiyata uygun tedbirler alır.
- Seri iş ve montaj kalıpları yapar.
- Metal yüzeyleri temizler, parlatır ve boyar.
- Mesleği ile ilgili CNC tezgâhlarında çalışır.
- Çelik konstrüksiyon işleri, çelik, çam ve köprü işleri yapar.
- Merdiven ve parmaklıkları yapar.
- Sacdan yuvarlak ve kare kesitli boru donanımları yapar.
- Tahribatsız muayeneler yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- CNC punch
- Kaynak elektrotları
- Elektrik ark ve kaynak makineleri
- Oksi-gaz takım ve avadanlıkları
- Kaynak feli
- Kaynak teli ve elektrodu
- Portatif matkap
- Portatif freze
- Daire testere
- Kollu testere (mekanik ya da hidrolik)
- Kişisel güvenlik araç ve gereçleri
- Ölçü kontrol aletleri
- Profil ve dolu malzeme bükme makineleri
- Gazaltı (MAG) kaynak makineleri
- Tozaltı kaynak makinesi
- Kombine makaslar
- CNC sac işleme tezgâhları
- CNC boru bükme tezgâhları
- Hidrolik friksiyon ve eksantrik presler
- Her türlü matkap tezgâhları
- Eğe, makas ve çekiç
- Giyotin makas
- Abkant pres
- Eksantrik pres
- Daire testeresi
Mesleğin gerektirdiği genel özellikler
Çelik Konstrüksiyon (Yapılandırmacı) Elemanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Göz ve eli eşgüdümlü kullanabilmek
- El becerisine sahip olmak
- Şekil ve uzay ilişkilerini görebilmek
- Mekanik konulara ilgi duymak
- Dikkatli ve tedbirli olmak
- Makine ve aletlerle uğraşmayı sevmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Çelik Konstrüksiyon (Yapılandırmacı) Elemanları açık ve kapalı alanlarda, yüksek iskelelerde ve gürültülü ortamlarda çalışır. Fabrika ve atölyelerin yanı sıra inşaatlarda iskele üzerinde de görev yaparlar.
Çalışma ortamı genellikle gürültülü ve kokuludur. Fabrikalarda makinelerin çıkardığı duman çalışma ortamında bulunabilir. Çalışma ortamlarında mutlaka iş güvenliği sağlanmalıdır.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin Metal Teknolojisi alanı Çelik Konstrüksiyon dalında verilir. Bu kapsamda kalfalık ve ustalık eğitimleri yapılmaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olanlar, eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Kayıt yaptıracak öğrencilerin sağlık durumlarının ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması gerekir. Bu durum, programın özelliğine göre gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirilir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak gerekir.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak ve işverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak gerekir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında işyerinde, usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve mesleğiyle ilgili işyeri açma belgesi alabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Gelişmekte olan ülkede sanayinin Çelik Konstrüksiyon alanından mezun olmuş nitelikli ara elemanlara ihtiyacı bulunmaktadır. Bu durum, mesleki eğitim veren kuruluşların kendilerini yenilemelerini gerekli kılmaktadır.
Gelişen teknolojiyle birlikte özellikle inşaat sektöründe beton yapılaşmadan çelik yapıya geçilmesi sebebiyle bu alanda iş bulma imkânı oldukça yüksektir.
Çelik Konstrüksiyon (Yapılandırmacı) Elemanları; her türlü çelik konstrüksiyon işlerinde, çelik eşya üretiminde ve oto yan sanayi işlerinin bulunduğu iş piyasasının çeşitli dallarında iş bulabilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, aşağıdaki oranlardan aşağı olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30'u
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15'i
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30'u
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50'si
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Mesleki eğitim bittikten sonra çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans veya lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir. Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Çelik Konstrüksiyon (Yapılandırmacı) Elemanları bağımsız işyeri açabilir.
Benzer meslekler
- Metal İşleri Teknisyeni
- Oto Karosericisi
- Oto Şasi Tamircisi ve İmalatı
- Kaynakçı
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Türkiye İş Kurumu “Türk Meslekler Sözlüğü”
- Milli Eğitim Bakanlığı MEGEP (Mesleki Eğitim ve Öğretim Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi) Mesleki ve Teknik Eğitim Alanları Tanıtım Modülü
- 3308 Sayılı Kanun
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
