Tanım
Coğrafyacı; yeryüzünün fiziksel yapısını, iklimini, bitki örtüsünü ve nüfus dağılımını inceleyen kişidir. Ayrıca ülkelerin ekonomik ve idari yapılarını araştırır.
Görevler
Coğrafyacı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak iş organizasyonu yapar.
Başlıca görevleri şunlardır:
- Yeryüzü şekillerinin oluşumu, bölgelerin fiziksel durumu, iklim özellikleri, bitki örtüsü ve insanların ekonomik faaliyetleri ile ilgili araştırmalar yapar.
- Yeryüzü şekillerinin insan yaşantısına etkilerini araştırır.
- Yeryüzünün oluşumu ve geçirdiği evreler hakkında çalışmalar yürütür.
- Depremlerin oluş nedenlerini, iklimleri ve iklimleri etkileyen faktörleri inceler.
- Yerüstü sularında meydana gelen değişiklikleri araştırır.
- Nüfusun yeryüzünde dağılışını ve bunun sebeplerini inceler.
- Ekonomik ve idari yapılanmalarla ilgili gözlem ve araştırmalar yapar.
- Gözlem ve laboratuvar çalışmaları yürütür.
- Yapılan araştırmalardan yararlanarak coğrafik haritaların hazırlanmasına katkıda bulunur. Bu haritalar arasında nüfus dağılımı haritası ve jeomorfoloji haritası yer alır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Coğrafyacıların kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Haritalar.
- Uçak veya uzaydan çekilmiş hava fotoğrafları.
- Mikroskop.
- Stereoskop.
- Elek.
- Fırın.
- Elektro mikroskop.
- Klizimetre.
- Jeolog pusulası.
- Beşeri coğrafya ile ilgili araştırmalarda kullanılan anketler.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Coğrafyacı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Şekil-uzay ilişkilerini algılayabilme yeteneğine sahip olmak.
- Güçlü bir belleğe sahip olmak.
- Bilimsel araştırmalara meraklı olmak.
- Dikkatli bir gözlemci olmak.
- Elde edilen verileri yorumlayabilmek.
- Açık havada çalışmaktan hoşlanmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Coğrafyacı araştırma yaparken arazide ve laboratuvarda, harita ve şema çizerken ise büro ortamında çalışır.
Arazi çalışmalarında ortam sıcak ya da soğuk olabilir. Çalışmalar sırasında meslektaşlarıyla ve araştırma yapılan yerdeki insanlarla iletişim içinde bulunurlar.
Eğitimin verildiği yerler
Coğrafyacı mesleğinin eğitimi, üniversitelerin Fen-Edebiyat fakültelerinin coğrafya bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşulların taşınması gerekir:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS (Yüksek Öğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Coğrafya eğitiminin süresi dört yıldır.
Eğitim süresince ağırlıklı olarak şu mesleki dersler verilmektedir:
- Coğrafyaya Giriş.
- Klimatoloji.
- Bilimsel Araştırma Yöntemleri.
- Kültürel Coğrafya.
- Türkiye-Dünya Coğrafyası.
- Ortadoğu Coğrafyası.
- Kentsel Yerleşim.
- Kırsal Coğrafya.
Eğitim sırasında staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma
Coğrafyacılar aşağıdaki kuruluşların jeomorfoloji ile ilgili birimlerinde görev alabilir:
- Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü.
- Harita Genel Müdürlüğü.
- Maden Teknik Arama Enstitüsü.
- Devlet Su İşleri.
- Karayolları Genel Müdürlüğü.
Bu kuruluşların kadrolarının sınırlı olması nedeniyle coğrafyacıların iş bulma olanaklarının sınırlı olduğu belirtilmektedir.
Coğrafya programını bitirenlerden, Bakanlık ve Yükseköğretim Kurulu iş birliği ile açılan veya açılacak olan Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da pedagojik formasyon eğitimi sertifika programını başarıyla tamamlayanlar Coğrafya Öğretmeni olarak da çalışabilirler.
Coğrafya mezunları aylık karşılığı şu derslere girebilir:
- Sosyal Bilgiler.
- Çevre Sistemleri.
- Sosyal Bilim Çalışmaları.
- Uluslararası İlişkiler.
Kaynak dosyada, özel sektörde bu alanla ilgili çalışma olanağı olmadığı ve coğrafyacıların kendi işyerlerini açmalarının söz konusu olmadığı belirtilmektedir. Çalışma alanının sınırlı olması nedeniyle coğrafyacıların büyük bir kısmı alanları dışındaki işlerde çalışmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Coğrafya mezunlarından öğretmen olarak çalışanlar 9. derecenin 1. kademesinden maaşla göreve başlar ve ek ders ücreti alır.
Kamu kuruluşlarında coğrafyacı veya jeomorfolog olarak çalışanlar, Devlet Memurları Yasasına göre belirlenen maaşı alır.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatında ilerlemeye ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
Coğrafyacı mesleğiyle benzerlik gösteren meslekler şunlardır:
- Jeolog.
- Meteorolog.
- Harita ve Fotogrametri Mühendisi.
Ek bilgiler
Kaynak metinde ek bilgiler bölümüne ilişkin ayrıca bir bilgi verilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Çeşitli üniversitelerin katalogları.
- ÖSYM Üniversiteler, Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi-2000.
- 9 sayılı T.C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı, Şubat 2014.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Coğrafyacı mesleği ve eğitim olanakları hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.