Tanım
Halı ve Kilim Teknikeri, halı ve kilimin renk, motif ve ölçülerini tasarlayarak üretimin diğer aşamalarına aktif olarak katılan kişidir.
Görevler
Halı ve Kilim Teknikeri, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Üretilecek halı ve kilimin desen, boyut ve kalite açısından tasarımını yapmak.
- Desenleri çizmek.
- İpliğin doğal boyalarla, yani kök boyayla, boyanmasını sağlamak.
- Halı ve kilimin dokunacağı el tezgâhlarına çözgü takmak.
- Tezgâhı ayarlamak.
- Halı ve kilimin dokunması ile kalite kontrolü aşamasında çalışmak veya bu aşamalara nezaret etmek.
- Halı ve kilimin pazarlanması aşamasında çalışmak veya nezaret etmek.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Desen kâğıdı.
- Guaş boya.
- Bitkiler.
- Mordan maddeleri. Bunlar, yünün daha iyi renk alması için kullanılan şap ve soyum bikromat gibi kimyasallardır.
- Tezgâh.
- Halı makası.
- Atılan düğümleri sıkıştırmada kullanılan kirkit.
- Tarak.
- Çıkrık.
- İpliği yumak yapmada kullanılan gülcan.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Halı ve Kilim Teknikeri olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Sanata karşı ilgili olmak.
- Renk ve şekil algılama yeteneğinin gelişmiş olması.
- Teknik resim ve desen çizme yeteneğine sahip olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Halı ve kilim teknikerleri genellikle büyük veya orta ölçekli atölyelerde çalışırlar.
Çalışma ortamı tozlu, kokulu ve gürültülüdür. İpliklerin boyandığı ortamlarda kimyasal maddelerden kaynaklanan koku daha fazladır.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, meslek yüksekokullarının “Halıcılık ve Kilimcilik” bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için aşağıdaki koşulların taşınması gerekir:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu’nda belirtilen bölümlerinden mezun olmak.
Meslek liselerinin kılavuzda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, “Halı ve Kilim Teknikeri” ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadırlar.
Eğitimin süresi ve içeriği
Halıcılık ve Kilimcilik bölümünde eğitimin süresi 2 yıldır.
Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınmaktadır. Eğitimde yer alan başlıca dersler şunlardır:
- Temel Sanat Eğitimi.
- Desen Tasarım Tekniği.
- Halı Kilim Dokuma Tekniği.
- Kimya.
- Teknik Resim.
- Boya Teknolojisi.
- Renk Bilgisi.
- Halıcılık ve Kilimcilik.
- Halı Kilim Bakım ve Onarımı.
Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara “Ön Lisans” diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Halıcılık sektörü, ülkemiz için önemli bir ihracat potansiyeline sahiptir. İyi yetişmiş halı ve kilim teknikerlerinin iş bulma olanaklarının oldukça fazla olduğu belirtilmektedir.
Halı ve kilim teknikerleri şu kurum ve işletmelerde çalışabilir:
- T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı.
- Milli Eğitim Bakanlığı.
- Halk eğitim merkezleri.
- Özel dokuma fabrikaları.
- Özel işletmeler.
Halı ve kilim teknikerleri ayrıca kendi iş yerlerini açabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü tarafından verilen öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların kazanç durumu; çalışılan iş yerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
“Halıcılık ve Kilimcilik” ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı’nda (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Halı ve Kilim Teknikerleri, iş hayatındaki mesleki bilgi ve tecrübelerine göre üst görevlere yükselme olanağına sahiptir.
Benzer meslekler
- Tekstil Teknikeri.
Ek bilgiler
Sorumluluk
Bu meslek mensupları, üretimin her aşamasında önceden belirlenen kalite standardından ve sağlıklı çalışma koşullarından sorumludur.
Yanlış atılan bir düğümden geriye dönüş çok zor olduğundan, iş sırasında azami dikkat ve özen gösterilmelidir.
İş güvenliği
Kimyasal maddelerle çalışılması ve kesme işlemlerinin bulunması nedeniyle iş güvenliğine azami özen gösterilmelidir.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi-2000.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla, meslek mensupları, iş yerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.