Tanım
Kaymakam; ilçenin genel yönetiminden sorumlu olan, devleti ilçede temsil eden, ilçenin en büyük devlet görevlisidir. Bulunduğu ilçede en yüksek mülki idare amiri sıfatını taşır.
Görevler
Kaymakam, görevlerini bağlı bulunduğu ildeki valinin denetimi altında, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına ve kalite gerekliliklerine uygun olarak yürütür. Temel görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak,
- İlçede yasaların uygulanmasını sağlamak,
- Valinin emirlerini uygulamak,
- İlçedeki çeşitli kamu kurumlarının çalışmaları arasında eşgüdümü (koordinasyonu) sağlamak,
- Halkın şikâyetlerini dinlemek, ihtiyaçlarını saptamak ve giderilmesi için gerekli önlemleri almak,
- Resmi törenlere başkanlık etmek ve resmi ziyaretleri kabul etmek,
- Kendi alanıyla ilgili mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
Mesleğin icrası sırasında temel ofis teknolojilerinden yararlanılır:
- Bilgisayar
- Çeşitli büro malzemeleri ve iletişim araçları
Mesleğin Gerektirdiği Genel Özellikler
Kaymakamlık mesleğini seçecek kişilerin belirli yetkinlik ve kişilik özelliklerine sahip olması beklenir:
- Sosyal bilimlere ilgili ve bu alanda başarılı olmak,
- İnsanlarla etkili iletişim kurabilmek ve iyi bir dinleyici olmak,
- Yeniliklere açık ve yaratıcı düşünebilmek,
- İşleri planlayabilme, uygulamayı izleyebilme ve güçlü yönetici özelliklerine sahip olmak,
- Sürekli kendini geliştirmeye açık olmak,
- Hoşgörülü bir yapıya sahip olmak.
Çalışma Ortamı ve Koşulları
Kaymakam, İçişleri Bakanlığına bağlı olarak ilçedeki kaymakamlık binasında görev yapar.
- Çalışma Saatleri: Genellikle düzenlidir ancak yöneticilik vasfı gereği yoğun mesailer gerekebilir.
- İletişim Ağı: Çalışırken vatandaşlarla, valilerle, emniyet personeliyle, askeri üst düzey yöneticilerle ve memurlarla sürekli etkileşim halindedir.
- Seyahat ve Atama: Zaman zaman seyahat etmesi gerekir. Görev yaptığı ilçe belirli sürelerde (rotasyon usulüyle) değişir.
Meslek Eğitimi ve Giriş Koşulları
Eğitimin Verildiği Yerler
Mesleğin ön eğitimi; üniversitelerin İktisat, İşletme, Kamu Yönetimi, İktisadi ve İdari Bilimler, Siyasal Bilgiler ve Hukuk fakültelerinde verilmektedir.
Meslek Eğitimine Giriş Koşulları
Ön eğitime girmek için lise veya dengi okul mezunu olmak ve Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak gerekir. Lisans mezuniyeti tek başına yeterli değildir; adayların Kamu Personel Seçme Sınavında (KPSS) başarılı olması ve ardından İçişleri Bakanlığınca yapılan Kaymakamlık sınavını kazanması şarttır.
Kaymakamlık Sınavı Başvuru Şartları: Genel Nitelikler:
- Türk vatandaşı olmak ve kamu haklarından mahrum olmamak,
- Yüz kızartıcı suçlar veya devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlardan mahkûm olmamak,
- Askerlikle ilişiği bulunmamak (yapmış, erteletmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmak).
Özel Nitelikler:
- İlgili 4 yıllık fakültelerden (Siyasal Bilgiler, Hukuk, İktisat, İşletme, İİBF vb.) veya denkliği YÖK tarafından kabul edilen yurt dışı kurumlardan mezun olmak,
- Giriş sınavının yapıldığı yıl itibarıyla 35 yaşını geçmemiş olmak,
- Tam teşekküllü devlet hastanesinden "memleketin her ikliminde iş görmeye ve her vasıtası ile gezip dolaşmaya kabiliyeti olduğuna" dair sağlık kurulu raporu almak.
Eğitimin Süresi ve İçeriği
Üniversitedeki lisans ön eğitimi 4 yıldır. Sınavı kazanan kaymakam adayları, toplam 3 yıllık bir staj devresine tabi tutulurlar. Bu staj;
- Bir yıl süre ile bilgiyi artırmak, uygulamayı yerinde görmek veya yüksek lisans yapmak üzere (yurt dışı dahil) eğitim,
- 6 aylık il merkez stajı,
- Kaymakam refikliği (yardımcılığı),
- Mülkiye müfettişi refakatinde teftiş stajından oluşur.
Görevde en az bir yılı dolduran aday, vali tarafından (işe ilgisi, kişiliği, temsil kabiliyeti, halkla ilişkileri vb. yönlerden) değerlendirilir. Olumlu sicil alan kaymakam adaylarının asaleti İçişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilir ve "Kaymakam" unvanını alırlar.
Çalışma Alanları ve İş Bulma Olanakları
Kaymakamlar İçişleri Bakanlığına bağlı olarak ilçelerde mülki amir olarak veya merkez teşkilatlarında görev alırlar. Atama ve yer değiştirme süreci şu şekilde işler:
- Sınavı ve stajı başarıyla tamamlayan, kaymakamlık tezi vali tarafından kabul edilen adaylar 5. sınıf bir ilçeye atanır (3 yıl).
- Ardından mahrumiyet bölgesi olarak nitelenen 6. sınıf bir ilçede görev yaparlar (2 yıl).
- Sonraki yıllarda sırasıyla 4., 3., 2. ve 1. sınıf ilçelere kaymakam veya illere vali yardımcısı olarak atanarak mesleklerine devam ederler.
Kazanç Durumu
Eğitim Süresince
Üniversite eğitimi boyunca öğrenciler, Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden, ayrıca çeşitli kurum ve kuruluşların burslarından faydalanabilirler.
Eğitim Sonrası
- İlk göreve başlayan bir kaymakam adayının ücreti, yaklaşık olarak asgari ücretin 3 katı kadardır. Çalışma süresi arttıkça alınan ücret buna paralel olarak artış gösterir.
- Kaymakamlar temel maaşlarına ek olarak; özel hizmet tazminatı, temininde güçlük zammı, işgüçlüğü zammı ve temsil giderleri adı altında çeşitli tazminatlar alırlar.
- Ayrıca Devlet Memurları Yasasına göre, kaymakam olarak bir ilçeye atandıklarında bulundukları derecenin bir üstündeki dereceden maaş alırlar.
Meslekte İlerleme
İş hayatında başarı gösteren kaymakamlar ilerleyen yıllarda;
- Vali yardımcısı,
- Vali,
- Müsteşar ve benzeri üst düzey idari kademelere yükselebilirler. Ayrıca İçişleri Bakanlığı merkez örgütünde üst düzey görevler alabilirler.
Benzer Meslekler
- Vali
- Müfettiş
- Hakim
- Savcı
Ek Bilgiler ve Kaynakça
Bu rehber, aşağıdaki kaynaklar referans alınarak hazırlanmıştır:
- İçişleri Bakanlığı web sayfası
- 6 Temmuz 2011 tarihli 27986 sayılı Resmi Gazete "Kaymakam Adayları Yönetmeliği"
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması (ISCO-08)
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi
- İlgili meslek elemanları ve Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Daha fazla bilgi için İŞKUR İl Müdürlüklerindeki "Meslek Bilgi Merkezleri" ile e-Devlet kariyer kapısı platformları ziyaret edilebilir.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.