Tanım
Oto Elektrikçisi; motorlu taşıtlarda aracın elektrik sistemlerindeki arızaları bulan, elektrik donanımının yapılması, onarılması ve yenileştirilmesi çalışmalarını yapan kişidir.
Görevler
Oto Elektrikçisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Aracın aydınlatma ve ısıtma sistemlerindeki arızaları bulur ve onarır.
- Oto elektrik tesisatını döşer.
- Gerekli ayarları teknik kurallara uygun olarak yapar.
- Değişik marka ve modeldeki taşıtların marş motorlarını ve marş şalterlerini kontrol eder.
- Alternatörleri ve alternatör regülatörlerini (konjektör) kontrol eder.
- Aydınlatma sistemlerini ve far ayarlarını kontrol eder.
- Bataryaları (akü), bobinleri ve alet tablosu göstergelerini kontrol eder.
- Ateşleme sistemlerini kontrol eder ve arızalarını saptar.
- Arızalı parçaları yenisiyle değiştirir veya onarır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Oto Elektrikçisinin kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- İnç ve metrik anahtar takımları.
- Çeşitli boyutta tornavida ve pensler.
- Kablo sıyırma pensi.
- Buji lokması.
- Ayar pensi.
- Tesviyeci tezgâh mengenesi.
- Kutupbaşı temizleme fırçası.
- Hidrometre.
- Çektirme.
- Burç sökme takma aparatı.
- Lehim tabancası.
- Far ayar cihazı.
- Avans ayar tabancası.
- Batarya şarj cihazı.
- Ampermetre.
- Voltmetre.
- Zımpara taşı.
- Kablo.
- Ampul.
- Duy.
- Zımpara.
- Civata ve somun.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Oto Elektrikçisi olmak isteyenlerin:
- Fen bilimlerine meraklı ve bu alanda yetenekli,
- El becerisine sahip,
- Dikkatli ve titiz
kişiler olmaları gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Oto Elektrikçileri fabrika ve atölyelerde görev yaparlar. Görev ortamı oldukça temizdir. Elektrikçi daha çok malzemelerle ilgilenir.
Çalışırken eğilmek ve diz çökmek gibi pozisyonlarda bulunmak gerekebilir. İşletme yöneticileriyle, işletme sahipleriyle, şoförlerle, müşterilerle ve meslektaşlarıyla iletişimde bulunurlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli müracaat olması durumunda tüm mesleki eğitim merkezlerinde verilmektedir.
Eğitim, “Motorlu Araçlar Teknolojisi” alanının “Otomotiv Elektrikçiliği” dalında kalfalık ve ustalık eğitimleri şeklinde yürütülür.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşulların sağlanması gerekir:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olanlar, eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Kayıt yaptıracak öğrencilerin sağlık durumlarının ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması gerekir.
- Sağlık durumu, programın özelliğine göre gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirilir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak gerekir.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulunmalıdır.
- İşveren ile çıraklık sözleşmesi imzalanmalıdır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Mesleğin seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilmektedir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışmalar da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve meslekleriyle ilgili işyeri açma belgesi alabilirler.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Oto Elektrikçileri otomobil fabrikalarında ve oto elektrikçiliği yapan büyük ve küçük işletmelerde çalışırlar.
Mesleğin eğitimini alan kişiler kendi işyerlerini açabilirler. Başka bir işverenin yanında çalışmak istedikleri takdirde iş bulmakta zorlanmazlar.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere belirli oranların altında olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde, asgari ücretin net tutarının yüzde 30’undan aşağı olmamak üzere.
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde, asgari ücretin net tutarının yüzde 15’inden aşağı olmamak üzere.
- Aday çırak ve çırağa, yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’undan aşağı olmamak üzere.
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12’nci sınıf öğrencilerine, asgari ücretin yüzde 50’sinden aşağı olmamak üzere.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir.
Kendi işyerini açanların ise oldukça yüksek gelir elde etmeleri mümkündür.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Oto Elektrikçileri bağımsız işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
- Elektronikçi
- Elektrikçi
- Oto tamircisi
- Bobinajcı
- Elektrik teknisyeni
- Motor teknisyeni
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler başlığı altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 3308 Sayılı Kanun
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği
- Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık Eğitim Genel Müdürlüğünün Çıraklık ve Kalfalık Eğitim Programı
- “Çıraklık ve Yaygın Eğitim Faaliyetleri”, Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü, Ankara-1999
- Türk Meslekler Sözlüğü
- Metal Sanayii İş Gruplandırma Sistemi
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kurum ve kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerik; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
