Tanım
Restorasyon ve Konservasyon Teknikeri, taşınır ve taşınmaz sanat eserleri ile kültür ürünlerinin korunması, bakımı ve onarımı için gerekli çalışmaları yapan kişidir.
Görevler
Restorasyon ve Konservasyon Teknikerinin başlıca görevleri şunlardır:
- Onarılacak ve yenilenecek eserin fiziksel ve kimyasal yapısını ve üretim teknolojisini inceler, bozulma nedenlerini araştırır.
- Toprak altından çıkarılan eserlerin bozulmadan korunması için gereken fiziksel ve kimyasal işlemleri uygular.
- Değişen doğa koşulları ve kullanım hataları nedeniyle bozulan sanayi eserlerinin, özellikle alçı ve kalem işlemeciliğiyle yapılmış olanların, değişim analizlerini yapar ve bunları onarır.
- Bakımını ve onarımını yaptığı sanat eserlerinin daha sonra çevre etkilerinden zarar görmemesi için gerekli koruyucu işlemleri uygular.
- Buluntuların koruma yöntemlerine göre depolanmasını ve sergilenmesini sağlar.
- Yapılan çalışmaların raporlarını yazar.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Plastik ve meşin eldivenler, toz maskeleri ve koruyucu gözlükler.
- Çalışma şekillerine göre değişen nitelikte alet ve donanımlar:
- Stereo mikroskop
- Dişçi matkabı ve uçları
- Işıklı büyüteçler
- Titreşim kapları
- Ultrasonik titreşim aletleri
- Tuz ve pH ölçen aletler
- Alçı kalıpları
- Şekillendirme aletleri
- Bisturi ve değişik şekillerde uçlar
- Mala, çekiç, duvarcı gönyesi ve metre.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Restorasyon ve Konservasyon Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Şekiller arasındaki ilişkileri algılayabilmek.
- Ayrıntıları algılayabilmek.
- Güzel sanatlara ilgili ve bu alanda yetenekli olmak.
- Arkeoloji ve sanat tarihine meraklı olmak.
- Dikkatli ve sabırlı olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Restorasyon ve Konservasyon Teknikerleri zaman zaman müze ve laboratuvar gibi kapalı alanlarda, zaman zaman da açık havada çalışırlar.
Meslek elemanları birinci derecede madde ile ilgilidir. Kullanılan kimyasal maddeler nedeniyle çalışma ortamı kokulu ve tozlu olabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Meslek eğitimi, meslek yüksekokullarının “Restorasyon ve Konservasyon” ile “Restorasyon” bölümlerinde verilmekteydi. Ancak bölüm adının “Mimari Restorasyon” olarak değiştirilmesi nedeniyle “Restorasyon ve Konservasyon” adıyla artık öğrenci alınmamaktadır.
Bu nedenle meslek bilgi dosyasındaki eğitim bilgileri, “Restorasyon ve Konservasyon” bölümünde eğitimin verildiği dönemde yapılan araştırmaları kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- ÖSYS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek liselerinin ÖSYS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak.
Meslek liselerinin ÖSYS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, “Restorasyon ve Konservasyon” ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadırlar.
Eğitimin süresi ve içeriği
Restorasyon ve Konservasyon Teknikerliği eğitiminin süresi 2 yıldır.
Eğitim sırasında öğrenciler aşağıdaki konularda bilgi ve beceri kazanırlar:
- Taşınabilir kültür varlıkları:
- Taş
- Seramik
- Metal
- Cam
- Mozaik
- Kâğıt
- Deri
- Ahşap
- Kemik
- Fildişi
- Boynuz malzemeli eserler
- Malzemelerin bozulma şekilleri.
- Bozulmalara yönelik çözüm önerileri.
- Malzemelerin korunması için gerektiğinde uygulanacak müdahale yöntemleri.
- Bilimsel yöntemler temel alınarak uygun alet ve yöntemlerin kullanılması.
- Malzemenin ön koruması.
- Sağlamlaştırılması.
- Temizlenmesi.
- Yapıştırma ve birleştirme işlemleri.
- Taşınması.
- Paketlenmesi.
- Belgelenmesi.
Öğrenciler, kazı veya müze laboratuvarlarına gelen malzemelere gerekli koruma ve onarım uygulamalarını öğrenirler. Okul dışında kazı ve müze laboratuvarlarında staj yaparlar.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara “Restorasyon ve Konservasyon” ön lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Meslek elemanları şu alanlarda çalışma olanağı bulabilirler:
- Müzeler.
- İlgili laboratuvarlar.
- Bazı devlet kurumları.
- Restorasyon işini üstlenen özel firma ve şirketler.
Tarihi eserlerin onarımı ve korunmasına verilen önem arttıkça bu meslekte çalışanlara olan ihtiyacın artacağı belirtilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince herhangi bir kazanç söz konusu değildir. Ancak isteyen öğrenciler Kredi ve Yurtlar Kurumunun verdiği öğrenim kredisinden yararlanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu kurumlarında çalışan teknikerler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre maaş alırlar. Teknik hizmetler sınıfında 10. derecenin 2. kademesi ile göreve başlarlar.
Özel sektörde elde edilen kazanç; iş performansına, yeteneklere, deneyime ve sektörün büyüklüğüne göre değişmek üzere yaklaşık olarak asgari ücretin 2-4 katı kadardır.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Restorasyon ve Konservasyon ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı’nda (DGS) başarılı oldukları takdirde ÖSYS kılavuzunda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Çalışma hayatına atıldıklarında tarihi eserlerin restorasyonu ve konservasyonuyla ilgili ara eleman olduklarından dolayı “Restoratör ve Konservatör” olarak görevlerini sürdürürler.
Benzer meslekler
- İç mimar.
Ek bilgiler
Restorasyon ve Konservasyon Teknikerleri ayrıca şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Üniversiteler, Yüksek Öğretim Programları ve Meslekler Rehberi, Prof. Dr. Yıldız Kuzgun, 2000.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Daha ayrıntılı bilgi için başvurulabilecek yerler
Restorasyon ve Konservasyon Teknikerliği mesleği hakkında daha ayrıntılı bilgi için şu yerlere başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.