Tanım
Yiyecek ve İçecek İşletmecisi; otel, lokanta, restoran, bar, kruvaziyer, marina, fast-food zincirleri, pastane ve yemek fabrikası gibi yiyecek-içecek işletmelerinde çalışan kişidir.
Yiyecek ve içeceklerin hazırlanmasına katkı sağlar. Gıdanın işletme ve ekonomisi ile ilgili süreçlerde görev alır.
Görevler
Yiyecek ve İçecek İşletmecisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Müşterilerin sipariş ve isteklerini alır.
- İstekler doğrultusunda maliyeti hesaplar ve müşteriye bildirir.
- Alınan istekler doğrultusunda malzemeyi satın alma, pişirme ve müşteriye iletme işlerinde görevli üniteleri görevleri doğrultusunda bilgilendirir.
- Hizmetin zamanında ve kaliteli olarak yerine getirilmesini sağlar.
- Hizmet süreçlerini tüketiciyi tatmin edecek biçimde yerine getirir, gözden geçirir, geliştirir ve değerlendirir.
- Hizmetin yerine getirilmesinde oluşabilecek aksaklıklara müdahale eder.
- Hizmet sonrası şikâyet, dilek ve önerilerin alınmasını sağlar.
- Sorunlara çözüm bulur.
- Konu ve sorunlarla ilgili olarak uygun araştırma yöntemlerini kullanır.
- Proje ve araştırmalar planlar ve gerçekleştirir.
- Araştırma sonuçlarını açık ve anlaşılır bir şekilde sunar.
- Gıda ile ilgili kanun ve yönetmelikleri takip eder ve gereğini yapar.
- Ekip üyesi olarak çalışır.
- Sorumluluk alır ve ekibi yönetir.
- Planlama, örgütleme, koordinasyon, yöneltme ve kontrol mekanizmasını yürütür.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar, faks ve telefon.
- Diğer büro malzemeleri.
- Yiyecek-içecek hazırlama ve servis araç-gereçleri.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Yiyecek ve İçecek İşletmecisi olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Bir işi planlayıp uygulamaya koyabilen.
- Sosyal ilişkileri ve sorumluluk duygusu kuvvetli.
- İletişim becerisi yüksek.
- Koku ve tat alma duyumları gelişmiş.
- Dikkatli, titiz ve düzenli çalışabilen.
- Gelişim ve değişime açık.
- İşbirliğine açık.
- Yaratıcılığı yüksek ve dışa dönük.
- Eleştiriye açık.
- Görsel, işitsel ve dokunma duyumları kuvvetli.
Çalışma ortamı ve koşulları
Yiyecek ve İçecek İşletmecisi genellikle büro ortamında veya kapalı mekânlarda çalışır. Mutfak, restoran ve otellerin servis ve bar kısımları başlıca çalışma ortamlarıdır.
Zaman zaman açık alanda da çalışabilir. Çalışma saatleri düzenli olmayabilir. Akşam, gece ve tatil günlerinde çalışmak durumunda kalabilir.
Çalışılan sektöre bağlı olarak mevsimsel ve günlük çalışma yapılabilir. İşin uygulanmasına yönelik şehir içi ya da şehirlerarası seyahat gerekebilir.
Çalışırken mutfak personeli, servis personeli, teknik servis ve müşterilerle iletişim halindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Yiyecek ve İçecek İşletmeciliği eğitimi, üniversitelerin Turizm Fakültelerinde Yiyecek İçecek İşletmeciliği bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim ön lisans programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde Yiyecek ve İçecek İşletmeciliği lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleki eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim kapsamında teorik ve uygulamalı derslerin yanında yabancı dil eğitimleri verilmektedir. Dersler arasında şunlar yer alır:
- Beslenme İlkeleri.
- Yiyecek-İçecek İşletmeciliği.
- Yiyecek-İçecek İşletmelerinde Muhasebe Uygulamaları.
- Gıda Güvenliği ve Hijyen.
- Gıda Teknolojisi.
- İçecek Teknolojisi.
- Menü Planlama.
- Mutfak Uygulamaları.
- Genel Pazarlama.
- Yiyecek-İçecek Servisi.
- Yiyecek-İçecek İşletmelerinde Yönetim ve Organizasyon.
- Turizm İşletmelerinde İletişim ve Müşteri İlişkileri.
- Protokol ve Görgü Kuralları.
- Yiyecek-İçecek İşletmelerinde Ergonomi.
- Yiyecek İçecek İşletmelerinde Maliyet Kontrolü.
- Gıda Kontrolü ve Mevzuatı.
- Uluslararası Mutfaklar.
- Turizmde Ürün Çeşitlendirme.
- Yemek Stilistliği ve Fotoğrafçılık.
- Yiyecek-İçecek İşletmelerinde Tutundurma.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini tamamlayanlara “Lisans” diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Yiyecek ve İçecek İşletmecileri; kamu kuruluşları, özel kuruluşlar ve bağımsız işyerlerinin faaliyet gösterdiği sektörlerde çalışabilirler.
Turizm bölgeleri ve büyükşehirler ağırlıklı olmak üzere aşağıdaki işyerlerinde görev alabilirler:
- Otel.
- Restoran.
- Pastane.
- Yemek fabrikası.
- Bar.
- Konaklama tesisleri.
- Yiyecek-içecek üretimi ve tüketimiyle ilgili diğer işyerleri.
Yiyecek ve İçecek İşletmeciliği programını bitirenlerden Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Programını veya Millî Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu işbirliği ile açılan ya da açılacak pedagojik formasyon programını başarı ile tamamlayanlar, Yiyecek İçecek Hizmetleri Öğretmeni olarak da çalışabilirler.
Yiyecek ve İçecek İşletmeciliği bölümü mezunları, kişisel gelişimlerini tamamlayarak ilgili sektörlerde faaliyet gösteren tüm turizm işletmelerinde üst düzey yönetici konumuna gelebilirler. Ayrıca ilgili alanlarda yüksek lisans veya doktora yapabilir ve yükseköğretim kurumlarının turizm ile ilgili bölüm ve programlarını tamamlayarak akademisyen olma imkânına sahip olabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitimleri süresince koşulları uygun olan öğrenciler, Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisinden faydalanabilirler. Ayrıca çeşitli kurum ve kuruluşlardan burs olanağından yararlanabilirler.
Kişi, eğitim aldığı süre içerisinde part-time işlerde çalışarak kazanç elde edebilir.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrası kazanç; çalışılan kurumun statüsüne, çalışma süresine ve üstlenilen sorumluluk derecesine göre değişmektedir.
Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir. Genellikle ilk işe girişte asgari ücret ile başlanmakta, tecrübe ve bilgi birikimine göre artış göstermektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Yiyecek ve İçecek İşletmeciliği mezunları yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler.
Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doçent ve profesör gibi unvanlarla öğretim üyesi olarak görev yapabilirler.
Ayrıca hizmet içi eğitim programları ile işletmelerde mesleki geliştirme eğitimi alabilirler.
İş hayatında ilerleme
Yiyecek ve İçecek İşletmeciliği, deneyim ve bilgi birikimi gerektiren bir alandır. Mezun öğrenciler, eğitim hayatında edindikleri bilgi ve deneyimleri tecrübeye dönüştürdükleri zaman sektörde usta, ustabaşı, bölüm yöneticisi ya da işletme sahibi olabilirler.
Benzer meslekler
- İşletme Müdürü.
- Restoran Yöneticisi.
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bilgi verilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- ADÜ Turizm Fakültesi Yiyecek İçecek İşletmeciliği Bölümü: www.adu.edu.tr
- www.yokatlas.yok.gov.tr
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) Üyesi Kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı: https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.